Bu yazı bir gerçeği kabul ederek başlıyor: 2026 itibarıyla iyi bir özel dershanenin yıllık ücreti 150-200 bin TL bandında. Bu çoğu aile için ulaşılamaz bir rakam. Aynı zamanda Türkiye’de YKS’ye giren öğrencilerin önemli bir kısmı dershaneye gitmiyor — ne maddi imkânsızlık, ne erişim, ne tercih nedeniyle. Bu insanlar dezavantajlı mı? Kısmen. Ama imkânsız bir durumda da değiller.
Aşağıda dershane olmadan, tek başına ya da minimum desteğe çalışan bir öğrencinin YKS yolunda kullanabileceği gerçekçi bir yol haritası var.
Önce kabul edelim: dershanenin verdiği iki şey
Dershanenin sunduğu temel iki değer var, ve bunlar fiyatından tamamen bağımsız değil:
1. Yapı: Saatler, dersler, ödevler, denemeler — başka biri planı yapıyor, sen takip ediyorsun. Disiplin için kullanılan dış iskelet.
2. Sosyal çevre: Aynı sınava hazırlanan akranlar, hocalar, “ben yalnız değilim” hissi.
Tek başına çalışan öğrenci bu ikisini kendisi inşa etmeli. Maddi destek olmadığı durumda bile bu mümkün, ama bilinçli bir çaba gerektiriyor.
Ücretsiz veya çok düşük maliyetli ana kaynaklar
Konu anlatımı
- MEB EBA platformu (eba.gov.tr) — tüm derslerin müfredata uygun video anlatımları, tamamen ücretsiz
- YouTube hocaları — Tonguç, Ekstrem Hocam, Hocalara Geldik gibi 5+ yıllık birikimli kanallar, hepsi ücretsiz
- Khan Academy Türkçe (khanacademy.org/tr) — özellikle matematik için adım adım
- Üniversitelerin açık ders platformları — Boğaziçi, ODTÜ, İTÜ matematik / fen anlatımları açık erişim
Ücretsiz konu anlatımı sıkıntısı yok. Sıkıntı hangisini izleyeceğini seçmek. Bir konu için 1 ana kaynak seç, diğerlerine bakmaya başlama. Aksi takdirde “konu çalışıyorum” değil “video gezintisi yapıyorum” haline geliyor.
Soru bankası
- Mobil uygulamalar, ücretsiz başlangıçla geniş soru bankasına erişim sunuyor. Klasik basılı kitap mantığını dijitalleştirenleri (Cep Dershanesi — 200.000+ soru, alt-konu filtresi, otomatik tekrar setleri) kullanmak hem maliyet hem zaman tasarrufu sağlıyor.
- ÖSYM çıkmış soruları — osym.gov.tr üzerinden tamamen ücretsiz indirilebilir. Son 10 yılın tüm TYT/AYT soruları.
- Açık liseler ve okul kütüphaneleri — bazen tarihte kalmış ama temel konularda hâlâ değerli kitaplar bulunuyor.
Deneme sınavları
- ÖSYM resmi deneme dahil her yıl 2-3 büyük yayınevi ücretsiz online deneme yayınlıyor (3D, Limit gibi)
- Çıkmış sorular zaten gerçek sınav formatında denemenin ta kendisi
- Bazı çalışma uygulamaları algoritmik olarak ÖSYM dağılımına uygun denemeler üretiyor (TYT, AYT-SAY/EA/SOZ ayrı)
Yol haritası — ay ay plan
Aşağıdaki plan YKS’ye 1 yıl kadar süresi olan, tek başına çalışacak bir öğrenci için. Daha az süresi varsa hızı artır, prensipler aynı.
Ay 1-2: Temel oturtma
İlk iki ay tüm konuların temel taraması. Detaya girmek değil — neyin var, neyin eksik tespit etmek.
- Her gün 1 ders (rotasyonla 4-5 ders)
- Her dersin ilk yarıdaki konuları
- Yöntem: video izle (30 dak) + 10-15 soru çöz
- Hafta sonu: hafta içinde çalıştığın konulardan karışık 50 soru
- Ay sonu: TYT denemesi
Ay 3-5: Detaya inme
Birinci aşamada eksik bulduğun konuları derinleştir. Bu üç ay AYT konularına odaklanma zamanı (TYT’yi de ihmal etme ama ağırlık AYT).
- Günde 5-6 saat efektif (sabah / öğleden sonra blokları)
- Konuya 2-3 gün, sonra 1 gün konu pekiştirme
- Her gün karışık tekrar bloğu (önceki konulardan)
- Ay sonu: Tam TYT + AYT seti
Ay 6-9: Soru çözümü ağırlıklı
Bu dönem bilgi öğrenme değil, kullanma dönemi. Her gün:
- 1 saat zayıf konu çalışması
- 3-4 saat soru çözümü
- 1 saat analiz (yanlış neden, hangi konu, nasıl düzeltilir)
Haftada 2 deneme. Aylık ortalamana göre stratejini ayarla.
Ay 10-12: Son sıkıştırma + deneme yoğunluk
Son üç ay yeni konu öğrenme dönemi değil — var olanı sınav formatında kullanmaya sokma dönemi. Anahtar prensipler:
- Yeni konu çalışma yok — yanlış yaptığın konuların listesini çıkar, sadece onlara odaklan
- Haftada 3-4 deneme — gerçek sınav koşullarını taklit et (telefon kapalı, tam süre)
- Her deneme sonrası analiz — yanlışları konu ve hata tipi (eksik bilgi / hız / dikkat) olarak ayır
- Son hafta: Yeni soru çözme. Dinlenme, hafif tekrar, uyku düzenini sınav saatine ayarlama
Sosyal eksikliği yönetmek
Dershanesiz çalışmanın en çok atlanmış sıkıntısı yalnızlık. 1 yıl tek başına oturmak çok ağır psikolojik yük. Çareler:
Online çalışma odaları
Ücretsiz Discord sunucuları, mobil uygulamalardaki “etüt odası” özellikleri (örneğin Cep Dershanesi’nde 6 haneli kodla arkadaşlarınla aynı odaya girip ortak soru çözme) sosyal eksikliği büyük ölçüde kapatıyor. Aynı sorulara aynı anda cevap vermek, “ben yalnız değilim” hissini hocasız öğrenciye veriyor.
Çalışma arkadaşları
İlçen / okulundan tek başına çalışan bir başka öğrenciyle haftada bir “ortak çalışma günü” — Pazar öğleden sonra 4-5 saat. Birbirinize takıldığınız soruları sorun, motivasyon paylaşın, denemelerinizi karşılıklı analiz edin.
Online forumlar
Ekşisözlük YKS başlıkları, Reddit’teki r/turkey, Telegram grupları — soru sorma + tartışma kültürü olan platformlar. Anonim de olsa “bunu yapamadım” diye yazıp 5 cevap almak işe yarıyor.
Disiplini içsel olarak kurma
Dershane disiplini dışsal veriyor — hoca seni tutuyor. Tek başına olunca disiplin içsel olmak zorunda. İki teknik gerçekten işe yarar:
Sabit saat sabit yer
Çalışma saatini her gün aynı tut. Beyin “şu anda çalışma vakti” diyebilen bir programa girer. 09:00-12:00 sabit. Aynı şekilde aynı yerde — masada (yatakta değil), sessizce.
Görünür ilerleme
İlerlemenin görülmesi motivasyonun yakıtı. Bir not defteri veya uygulama içinde her gün:
- Çalıştığın saat
- Konu / ders
- Çözülen soru sayısı
- % doğruluk
Bunu görsel olarak görmek (hatta haftalık karne formatında çıktı almak) “ben gerçekten çalışıyorum” hissini veriyor. İçsel motivasyonun en iyi yakıtı.
Maddi engel olduğunda alternatifler
Maddi imkân çok kısıtlıysa şu yolları araştırabilirsin:
- Burs programları: TEV, Sabancı Vakfı, Türkiye Eğitim Vakfı YKS hazırlık bursları
- Belediyelerin halk eğitim merkezleri: Bazı ilçeler ücretsiz YKS hazırlık kursları açıyor
- Üniversiteler: Bazı üniversitelerin gönüllü öğrenci grupları liseliler için ücretsiz çalışma destekleri sunuyor
- Dijital uygulamaların ücretsiz planları: Bazı eğitim uygulamaları ücretsiz başlangıç, sınırlı soru hakkı veya dönemsel destek kodları sunabiliyor. Başlangıç için bunları kullan.
İhtiyaç duyuyorsan utanma. Doğrudan iletişim kur — soruyor olman zaten yarısını çözdüğün anlamına geliyor.
Bir not — kişisel
Bu uygulamayı ben tam da bu durumdaki öğrenciler için yaptım. Burs sözü verdiğim 2 öğrenciye dershane parasını veremeyince, “o zaman ben bir dershane yaparım” demiştim — ve yıl boyu kod yazıp Cep Dershanesi’ni çıkardım. Ana fikir değişmedi: maddi engel yüzünden soru çözme ve çalışma takibi tamamen kapanmamalı.
İmkânın varsa uygulamayı destekle, yoksa ücretsiz başlangıçla başla. Cep Dershanesi — 200.000+ soru, AI Koç, etüt odası ve haftalık karne. App Store ve Play Store’da ücretsiz başlangıçla.
İleri okuma: